TERAPIA - NEUROROZWOJOWA i PEDAGOGICZNA

Terapia neurorozwojowa prowadzona jest metodą : Integracji Sensorycznej , Integracji Bilateralnej, Integracji Odruchów, Terapi funkcjonalnej rąk

INTEGRACJA SENSORYCZNA  ( SI ) 

Niemowląt i dzieci: Integracja Sensoryczna ( diagnoza, program terapeutyczny) Terapia ręki ( Integracja Sensoryczna, Metoda Dobrego Startu)

INTEGRACJA SENSORYCZNA (SI) - jest terapeutyczną i profilaktyczną metodą pracy z dziećmi. Twórcą metody była dr Jean Ayres, psycholog i terapeuta zajęciowy. Teoria SI bazuje na wczesnych etapach rozwoju neurofizjologicznego dziecka, gdy zaczynają się kształtować układy zmysłów. Prawidłowy rozwój zmysłów, zarówno organów zmysłów jak i percepcji sensorycznej, stanowi niezbędny warunek dobrego samopoczucia, zachowania i uczenia się bez zaburzeń i dysfunkcji.

Jeżeli Twoje dziecko:

  • doświadcza trudności w uczeniu się - ma kłopoty z czytaniem, zapamiętywaniem, pisaniem, ortografią
  • miewa problemy ruchowe - ma słabą koordynację i opóźniony rozwój ruchowy, trudności z utrzymywaniem równowagi
  • nie lubi się uczyć - masz wrażenie, że jest "leniwe", o wszystkim zapomina, ma niską motywację i samoocenę
  • jest nadmiernie ruchliwe i nerwowe, ma kłopoty z koncentracją uwagi
  • cierpi na nadpobudliwość psychoruchową (ADHD, ADD)
  • jest zbyt spokojne, powoli wykonuje codzienne czynności np. odrabianie lekcji
  • jest nadwrażliwe lub zbyt mało wrażliwe na bodźce - wzrokowe, słuchowe, dotykowe
  • jest nadwrażliwe na ruch - negatywnie reaguje na ruch, ma chorobę lokomocyjną to zapraszam  na diagnozę, terapię, zajęcia indywidualne .

NA CZYM POLEGA TERAPIA INTEGRACJI SENSORYCZNEJ?

Terapeuta najpierw diagnozuje dziecko : obserwuje go, rozmawia z rodzicami, przeprowadza testy. Ustala gdzie tkwi problem i opracowuje program pomocy.

Podczas zajęć SI dziecko pod okiem terapeuty, a często przy jego wsparciu, wykonuje różnorodne ćwiczenia mobilizujące całe ciało oraz układy zmysłów (równowagi, propriocepcji- czucia własnego ciała, dotyku, wzroku, słuchu, węchu, smaku). Zajęcia odbywają się w sali przeznaczonej do terapii SI. Podczas terapii wykorzystywane są sprzęty, pomoce, wspierające rozwój ruchowy dziecka oraz usprawniające jego funkcjonowanie w różnych sferach. Dziecko ćwiczy na sali wyposażonej w różne ciekawe urządzenia: huśtawki, hamak, materace, piłki, obręcze, skakanki.- huśta się, skacze itd., ćwiczy z terapeutą, a tymczasem w jego mózgu odbywają się wielkie porządki.

Terapia  dobierana jest do  indywidualnych potrzeb dziecka. Częstotliwość spotkań - 1-2 razy w tygodniu. Czas trwania terapii - Od 6 miesięcy do 2 lat- w zależnościom stopnia zaburzeń trudności, częstotliwości zajęć oraz motywacji dziecka do wykonywania ćwiczeń. Czas trwania jednego spotkania - 30 lub 50 minut. Terminy spotkań - ustalone dogodnie dla rodziców ,stałe dni i godziny. Strój do zajęć - wygodny, luźny, nie krępujący ruchów

INTEGRACJA BILATERALNA ( BI)

Integracja bilateralna jest to umiejętność koordynacji i współpracy obu stron ciała ( góra- dół, przód-tył, lewo-prawo). Uzależniona jest ona od pracy mózgu. W wieku szkolnym mózg powinien osiągnąć już dominacje półkulową i specjalizację funkcji. Szybkość tego procesu jest uzależniona od tempa mielinizacji połączeń korowych i międzypółkulowych.

  1. Program BI - stworzony został przez Sheila Dobie. Jest to indywidualny program ćwiczeń, który zachęca mózg do bardziej efektywnego i szybszego przetwarzania bodźców, ponieważ ruch jest podstawą wszystkich procesów uczenia się.
    Dzieci uczą się poznawać nie tylko prawidłowe wzorce ruchowe, ale również odnajdywać położenie swojego ciała w przestrzeni i poznawać schemat swojego ciała.
    Poprzez dwustronną integrację wpływamy na motorykę, zdolność do koordynowania działania wszystkich części ciała, rozwijanie lateralizacji przez jednoczesne ćwiczenia jednej strony ciała, podczas gdy druga strona wykonuje ruchy przeciwne. Celem ćwiczeń jest spowodowanie dojrzewania centralnego układu nerwowego, poprawa koordynacji i integracji sensorycznej.
    Na podstawie testów diagnostycznych i kontrolnych spotkań tworzony jest indywidualny program terapeutyczny z odpowiednio dobranymi ćwiczeniami ruchowymi. Ćwiczenia powinny być wykonywane minimum 5 razy w tygodniu. 10 minut ćwiczeń każdego dnia powoduje mierzalne zmiany w rozwoju ośrodkowego układu nerwowego. Regularność jest podstawowym warunkiem sukcesu.

    Symptomami zaburzeń integracji bilateralnej są:

    Zaburzona koordynacja obustronna – widoczna podczas łapania piłki, krążenia rąk, tułowia, pajace
    - nadaktywność,
    - deficyty uwagi oraz słaba pamięć,
    - niedojrzałe lub nierozwinięte odruchy,
    - trudności w hamowaniu niechcianych ruchów,
    - niezdolność lub niechęć do przekraczania linii środkowej ciała,
    - zaburzenia percepcji wzrokowej (słaba kontrola mięśni oka),
    - niska percepcja przestrzeni, odległości i głębokości jak i niepewność grawitacyjna,
    - trudności z rozróżnianiem stron ciała
    - niewykształcona lateralizacja
    - niskie umiejętności wykonywania ruchów sekwencyjnych

    Program  BI skierowany zarówno do dzieci jak i dorosłych u których obserwuje się:                                                        

    - opóźnienia w rozwoju
    - trudności w nauce, dysleksję, dyspraksję
    - niezdarność ruchową
    - deficyty uwagi oraz słabą pamięć
    - upośledzenie funkcji wizualnych, słuchowych i percepcji
    - opóźnienia w rozwoju poznawczym i społecznym trudności emocjonalne

    Efektami  Terapii Integracji Bilateralnej jest:  

    - lepsza współpraca między półkulami.
    - poprawa współpracy ciała w obrębie góra – dół, lewo-prawo, przód-tył.
    - poprawa poczucia kierunku.
    - poprawa pamięci sekwencyjnej i planowania ruchu.
    - automatyzacja ruchu.
    - poprawia u dziecka świadomość ciała (schemat ciała w przestrzeni).
    - poprawa równowagi statycznej i dynamicznej.
    - lepsza kontrola postawy
    -  wielozadaniowość.
    - poprawa funkcji fizycznych, umiejętności poznawczych, percepcji, uwagi, pamięci
    - wzrost pewności siebie, poczucia własnej wartości i motywacji

INTEGRACJA ODRUCHÓW PIERWOTNYCH  - INPP

Integracja Odruchów Pierwotnych wg Metoda Sally Goddard została opracowana w latach 70-tych w Instytucie Neuropsychologii w Chester dla dzieci, które przejawiały specyficzne problemy z nauką. Metoda oparta jest na codziennym wykonywaniu specjalnego zaleconego przez terapeutę zestawu ćwiczeń, które mają na celu wykształcenie prawidłowych mechanizmów ruchowych. Dzięki temu poprawia się funkcjonowanie osoby w zakresie umiejętności, u których podstawy leży tzw. dojrzałość neuromotoryczna. Wśród takich umiejętności wymienia się m.in. zdolności szkolne: czytanie, pisanie, uważne słuchanie, sprawność gimnastyczną oraz komunikację niewerbalną.

Metoda przeznaczona jest dla dzieci wykazujące następujące trudności:

  • nieprawidłowa postawa przy wykonywaniu zadań przy stole/biurku – podpieranie głowy ręką, zakrywanie oka ręką lub włosami, „pokładanie się” na blacie, siadanie asymetryczne (np. na jednej ugiętej nodze), zawijanie stóp wokół nóg krzesła, nadmierne odchylanie tułowia do przodu lub do tyłu,
  • przestawianie liter, słów lub/i liczb podczas pisania (powyżej 8 r. ż)
  • brak ustalonej lateralizacji (dominacji ręki, oka, ucha, nogi) pow. 8 r. ż.
  • popełnianie licznych błędów w trakcie przepisywania,
  • wolne tempo pisania/przepisywania,
  • nieprawidłowy chwyt długopisu,
  • nieczytelne/mało czytelne pismo (nieadekwatne do czasu przeznaczonego na ćwiczenia),
  • trudności z czytaniem,
  • obniżona koordynacja wzrokowo-ruchowa (np. trudności w grze w piłkę, niechlujne jedzenie, nieczytelne pismo, rysunki nieadekwatne do wieku, etc.),
  • choroba lokomocyjna,
  • zwiększona rozpraszalność,
  • trudność w koncentracji na zadaniu,
  • trudność w wysiedzeniu bez ruchu, bądź powstrzymaniu się od mówienia i wydawania odgłosów,
  • „wyłączanie się”, pogrążanie w rozmyśleniach (np. w trakcie lekcji, wykładu, konferencji),
  • moczenie nocne (powyżej 5 roku życia),
  • trudność w zapamiętaniu prostych instrukcji,
  • obniżona sprawność fizyczna,
  • trudności z nauczeniem się jazdy na rowerze, pływania,
  • trudności z nauczeniem się odczytywania czasu z zegara ze wskazówkami,
  • opóźniony rozwój mowy i zaburzenia artykulacji.

Celem programu jest: integracja odruchów pierwotnych, doskonalenie koordynacji ruchowej, umiejętności równoważnych, usprawnianie umiejętności przekraczania linii środkowej ciała itd.  Program przygotowany jest dla dzieci od czwartego roku życia. Oparty jest na serii ruchów rozwojowych, które wykonuje dziecko w pierwszym roku życia.

Zajęcia polegają na wykonywaniu odpowiednio dobranych ćwiczeń ,ok 10 min codziennie przez okres ok. 10 miesięcy. Program zawiera ok 24 ćwiczeń fizycznych  opartych  na naturalnych ruchach dziecka, które następują po sobie w pierwszym roku życia. Ćwiczący wykonuje jednorazowo 4 ćwiczenia, co zajmuje średnio około 10 - 15 minut . Tempo realizacji programu integrującego dostosowane jest do możliwości ćwiczącego.

TERAPIA RĘKI

Terapia ręki ma na celu usprawnianie małej motoryki, czyli precyzyjnych ruchów rąk. Zabawy i ćwiczenia prowadzone przez specjalistę wpływają na :

  • stymulowanie do prawidłowego odbioru bodźców dotykowych w obrębie rąk  

  • umiejętności właściwego chwytu

  • zaburzenia napięcia w obrębie kończyny górnej (wzmożone lub obniżone napięcie)

  • nieprawidłową postawę ciała

  • problemy z wykonywaniem codziennych czynności (picie z kubka, zapinanie guzików)

  • problemy w zabawach manualnych (układanie małych przedmiotów, lepienie plasteliny)

  • problemy grafomotoryczne (pisanie, malowanie

  • problem z koordynacją ruchową

  • rozwijanie precyzyjnych ruchów rąk

  • wydłużenie zdolności koncentracji uwagi

  • kształtowanie właściwej koordynacji wzrokowo – ruchowej (oko – ręka)

  • rozwijanie koordynacji obustronnej rąk oraz pracy rąk w izolacji

  • prowokowanie do przekraczania linii środkowej ciała

  • rozwijanie zdolności grafomotorycznych 

    Zajęcia przeznaczone są dla dzieci mających problemy grafomotoryczne, zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej, nieprawidłowe napięcie mięśniowe  w obrębie kończyny górnej, nieprawidłową postawę ciała.  Sty­mu­la­cja dło­ni po­bu­dza bezpo­śred­nio ośro­dek w mó­zgu od­po­wie­dzial­ny za dło­nie, a po­śred­nio ośro­dek ru­cho­wy mo­wy. Praca nad funkcją ruchową i koordynacją ręki wpływa  więc na rozwój mowy u dziecka.

    Terapia ręki ma na celu zaangażowanie całej kończyny górnej w wykonywanie różnorodnych zadań poprawiających jej funkcjonowanie i doskonalenie ruchów precyzyjnych.Terapeuta stara się pracować nad normalizacją napięcia, a dopiero w końcowej fazie skupia uwagę na poprawie pisma i grafomotoryki. Wszystkie działania wykorzystywane w terapii są precyzyjnie dobrane do funkcjonalnego i intelektualnego poziomu dziecka, stwarzając możliwość dalszego rozwoju w przyjazny i interesujący sposób. Sprawia to, że czas spędzony na terapii jest nie tylko efektywną pracą, ale i niezwykłą przyjemnością.

 TERAPIA PEDAGOGICZNA

Terapia pedagogiczna to proces długotrwałych oddziaływań, szereg całościowych działań o charakterze pedagogicznym, nastawionych na pomoc dziecku, niwelowanie trudności, przyczyn i objawów niepowodzeń szkolnych, nastawionych na eliminowanie ujemnych konsekwencji, podwyższanie samooceny i motywacji do dalszego działania, do obowiązków szkolnych. Terapia ta dąży do wszechstronnego rozwoju zdolności poznawczych i percepcyjno-motorycznych. W procesie terapii pedagogicznej terapeuta zwraca szczególna uwagę na usprawnianie u dziecka jego percepcji wzrokowej i słuchowej, koordynacji wzrokowo-ruchowej, pamięci wzrokowej i słuchowej, sprawności ruchowej zarówno w obrębie motoryki małej – sprawności ręki, jak i motoryki dużej, dotyczącej całego ciała, usprawniania grafomotorycznego, ćwiczenia koncentracji uwagi i orientacji w przestrzeni. W zajęciach z terapii pedagogicznej uczestniczą dzieci, które mają trudności z pisaniem, czytaniem bądź liczeniem. 

Dysleksja , to specyficzne trudności w czytaniu. Dysgrafia,to specyficzne trudności w opanowaniu kaligraficznego pisma, czytelnego, o niskim poziomie graficznym. Dysortografia,to specyficzne trudności w opanowaniu poprawnej pisowni, w szczególności pod względem ortograficznym. Dyskalkulia, czyli trudności z liczeniem, generalnie z opanowaniem materiału z matematyki.

Podczas zajęć z terapii pedagogicznej  wykorzystuje się :
  • elementy arterapii (terapia poprzez sztuki plastyczne), bajkoterapii (terapia poprzez czytanie mądrych, uczących bajek z przesłaniem, gdzie dziecko utożsamiając się z bohaterem, wie jak rozwiązywać własne słabości) i myzukoterapii (terapia poprzez słuchanie, obcowanie z muzyką, nie tylko poważną lecz po prostu każdą), czy choreoterapii ( terapia poprzez ruch swobodny, taniec dowolny lub kierowany),
  • Kinezjologia Edukacyjna, metoda Dennisona, metoda nie przez wszystkich specjalistów lubiana, trochę zapomniana przez jednych, odchodząca do lamusa, lecz pewne elementy każdy profesjonalista wykorzystuje np. w czasie przerwy w zajęciach, np. kręcenie ręką w powietrzu, lub długopisem na kartce papieru „leniwych ósemek”, czyli leżących ósemek, stymulujących odpowiednio do działania obie półkule mózgowe, poprzez przekraczanie linii środkowej ciała,
  • elementy metody Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne, czyli prostych ćwiczeń służących do poznanie samego siebie i własnego ciała, ćwiczeń na budzenie współdziałania w parze w grupie, jeżeli terapia nie jest indywidualna,
  • elementy Integracji Sensorycznej, czyli ćwiczenie wszystkich naszych zmysłów, naszego napięcia ciała, jego wiotkości, lub napięcia mięśniowego,
  • nie może zabraknąć w każdej terapii pedagogicznej miejsca na chwilę relaksu, odpoczynku, dlatego są tu wykorzystywane różnego rodzaju techniki relaksacyjne.